25Bằng chứng A

Đừng tin「ý chí giống cơ, dùng một lát là hết」

Cách nói phổ biến là: làm xong một việc tốn ý chí thì việc sau dễ vỡ hơn, nên phải tiết kiệm ý chí mà dùng. 23 phòng thí nghiệm, 2141 người làm lại thí nghiệm này theo cùng một bộ phương pháp, kết quả gần như bằng không. Đừng dùng「hôm nay ý chí đã hết」 để giải thích cho bản thân nữa, cũng đừng bỏ tiền mua lớp dạy cách tích trữ ý chí vì chuyện đó.

Chi phí

Không tốn tiền. Cái cần đổi chỉ là một cách nói.

Lợi ích

Một nghiên cứu lặp lại đa phòng thí nghiệm có đăng ký trước, 23 phòng thí nghiệm, tổng cộng 2141 người tham gi…

Chi phí

Không tốn tiền. Cái cần đổi chỉ là một cách nói.

Lợi ích

Một nghiên cứu lặp lại đa phòng thí nghiệm có đăng ký trước, 23 phòng thí nghiệm, tổng cộng 2141 người tham gia, làm lại mô hình nhiệm vụ tuần tự theo bộ phương pháp chuẩn hoá của Sripada và cộng sự: làm trước một nhiệm vụ tiêu tốn tự kiểm soát, rồi làm nhiệm vụ thứ hai cần tự kiểm soát. Kết quả gộp cho thấy hiệu ứng tự hao mòn rất nhỏ, và khoảng tin cậy 95% chứa 0 (d = 0.04, 95% CI −0.07 đến 0.15). Tác giả dựa vào đó bàn xem mô hình「tự kiểm soát là nguồn lực hữu hạn」còn đứng vững không. Một lần làm lại khác cũng đăng ký trước phương pháp, 36 phòng thí nghiệm, 3531 người, cỡ hiệu ứng d = 0.06, nhỏ đến mức không tính được.

Nguồn gốc

Hagger MS, Chatzisarantis NLD, Alberts H, et al. (2016). A Multilab Preregistered Replication of the Ego-Depletion Effect. Perspectives on Psychological Science, 11(4), 546–573. https://doi.org/10.1177/1745691616652873;Vohs et al. (2021). A Multisite Preregistered Paradigmatic Test of the Ego-Depletion Effect. Psychological Science. https://doi.org/10.1177/0956797621989733

Liên kết mở nguồn
Ghi chú sách

Cái cần bỏ là mô hình「tự kiểm soát là nguồn lực sẽ bị hao mòn hết」, không phải bỏ ý niệm「người ta sẽ mệt」. Ngủ không đủ giấc, làm việc liên tục quá lâu khiến hiệu quả giảm, đó là chuyện khác, xử lý theo mấy mục về giấc ngủ và giờ làm ở phần 3. Cách làm thật sự có thử nghiệm ngẫu nhiên hỗ trợ là đổi môi trường và đổi cách viết, xem mục 10 ở phần 4 (đưa thứ mình không muốn đụng vào ra xa hơn) và mục 1 ở phần 4 (viết thành「mấy giờ, ở đâu, gặp gì thì làm việc đó」). Cố định sẵn mặc gì, ăn gì vẫn đáng làm, vì gần như không tốn chi phí. Nó tiết kiệm được mấy phút và vài lần do dự, không phải tiết kiệm ý chí, đừng trông chờ nó giúp bạn suy nghĩ tốt hơn vào buổi chiều. Các mục khác của phần này tính ra tiền, ở đây tính ra thời gian và sức lực, hai bên không quy đổi qua lại.

Ghi chú của tôi