21Bằng chứng B

Trẻ va đầu khi chơi thể thao rồi đau đầu, chóng mặt hoặc ngơ ngác thì không trở lại trong ngày; nôn lặp lại, buồn ngủ hơn hoặc đau đầu tăng phải đi cấp cứu ngay

Trẻ tiếp tục chơi sau chấn động não mất trung bình 44 ngày hồi phục, còn ngừng ngay khoảng 22 ngày. Nếu có bất thường sau va đầu, không trở lại trong ngày và chờ bác sĩ cho phép. Nôn liên tục, buồn ngủ tăng tới mức gọi không tỉnh, đau đầu tăng, nói không rõ hoặc co giật đều cần đi cấp cứu ngay.

Chi phí

Không tốn tiền. Cho trẻ rời sân, không tập hoặc thi đấu nữ…

Lợi ích

Chấn động não là rối loạn chức năng não tạm thời sau va đầu, thường không thấy trên phim. Nghiên cứu Mỹ theo d…

Chi phí

Không tốn tiền. Cho trẻ rời sân, không tập hoặc thi đấu nữa trong ngày. Khó là trận đang căng, trẻ nói không sao, còn huấn luyện viên và cha mẹ đều muốn trẻ tiếp tục.

Lợi ích

Chấn động não là rối loạn chức năng não tạm thời sau va đầu, thường không thấy trên phim. Nghiên cứu Mỹ theo dõi 69 vận động viên chấn động não khi chơi thể thao, tuổi trung bình khoảng 15. Trong 35 người dừng ngay, thời gian hồi phục trung bình 22.0 ngày; 34 người tiếp tục dù có triệu chứng mất 44.4 ngày (P=0.003, khó chỉ do ngẫu nhiên). Nhóm tiếp tục có nhiều người hồi phục quá 21 ngày hơn. Nguyên văn viết “8.80 times more likely”, không nói rõ loại tỷ số. Đồng thuận từ hội nghị quốc tế Amsterdam năm 2022 yêu cầu rời sân ngay khi mất ý thức, co giật, đứng không vững, lú lẫn, thay đổi hành vi hoặc không nhớ sự việc; không trở lại thi đấu hay tập trong ngày. Ngoại lệ là nhân viên y tế có kinh nghiệm khám ngay và xác nhận không do chấn động não. Hướng dẫn CDC Mỹ cho cha mẹ, huấn luyện viên nêu rõ: có triệu chứng nghi ngờ thì dừng ngay, không trở lại trong ngày và chờ bác sĩ cho phép. Đừng tự đánh giá nặng nhẹ; chỉ nhân viên y tế có thể đánh giá. Dấu hiệu cần cấp cứu ngay gồm co giật, không nhận ra người hoặc nơi, buồn nôn và nôn lặp lại, hành vi khác thường, lú lẫn hoặc kích động tăng. Còn có buồn ngủ tăng sau bất tỉnh, gọi không tỉnh, nói không rõ, tay chân yếu hoặc tê, đau đầu tăng không giảm, đồng tử hai bên khác kích thước hoặc nhìn đôi (Mỹ / nhiều nước).

Nguồn gốc

Elbin RJ, Sufrinko A, Schatz P, et al. (2016). Removal From Play After Concussion and Recovery Time. Pediatrics, 138(3), e20160910. https://doi.org/10.1542/peds.2016-0910;Patricios JS, Schneider KJ, Dvorak J, et al. (2023). Consensus statement on concussion in sport: the 6th International Conference on Concussion in Sport-Amsterdam, October 2022. British Journal of Sports Medicine, 57(11), 695-711. https://doi.org/10.1136/bjsports-2023-106898;CDC (2025). Signs and Symptoms of Concussion. HEADS UP. https://www.cdc.gov/heads-up/signs-symptoms/index.html;CDC. How to Respond. HEADS UP. https://www.cdc.gov/heads-up/response/index.html

Liên kết mở nguồn
Ghi chú sách

Mục này được xếp B vì nhóm chơi tiếp và ngừng không phân ngẫu nhiên, số người cũng ít. Lợi ích được đánh giá lớn theo thời gian hồi phục giảm khoảng một nửa. Đồng thuận còn khuyên giảm màn hình hai ngày đầu, có thể đi bộ hoặc hoạt động nhẹ và tăng dần theo chịu đựng sau 24–48 giờ. Với môn có nguy cơ va chạm hoặc ngã, phải chờ bác sĩ cho phép. Mũ bảo hiểm khi đạp xe, trượt tuyết xem phần 22 mục 12. Người già có vấn đề vài tuần sau va đầu xem phần 13 mục 10. Người hưởng lợi là trẻ.

Ghi chú của tôi